آنچه لازم است در رابطه با جراحی شریان کرونر بدانید & | بیماری

: چیزی که لازمه در مورد جراحی شریان کرونر بدونین

شریان کرونر نیاز تغذیه ای عضله قلب رو براورده میکنه شریانای کرونر اولین شریانایی هستن که پس از دریچه ائورت از ائورت جدا می شن و سوراخای خارجی اونا در سینوس والسالوای ائورتی قرار داره به این سوراخا استیوم (ostia) میگن و در پشت لتای دریچه ائورتی قرار داره وقتی که دریچه ائورت در دیاستول بسته میشه خون به داخل این سوراخا جریان پیدا میکنه تا شریانای کرونر رو پر کنه عضله قلب تنها عضله ای هست که موقع دیاستول قلبی خون گیری میکنه و به خاطر همین فشار دیاستول واسه قلب مهمه شریانای کرونری چپ وراست به شریانای دیگری تقسیم می شه که به قسمتای جور واجور میوکارد خون رسانی می کنه .

در بیماران کرونری قلبی، سرخ رگای کرونری تنگ و باریک می شن (استنوسیس) و عضلات قلب از رسیدن خون و اکسیژن کافی محروم می گردن. (مانند وقتی که که یه لوله آب به دلیلای زیادی تنگ شه و نتونه خوب آبرسانی کنه).

در این صورت در حالت استراحت ممکنه اشکالی واسه فرد ایجاد نشه، اما وقتی که قلب مجبور باشه کار بیشتری بکنه و مثلاً شخص بخواد چند پله رو بالا بره، سرخ رگای کرونری نمی تونن براساس نیاز اکسیژن این عضلات، به اونا خون و اکسیژن برسانند و در نتیجه شخص موقع بالا رفتن از پله ها دچار درد سینه و آنژین قلبی می شه. تو یه همچین موقعیتی اگه فرد کمی استراحت کنه، درد معمولاً از بین میره.

در حالت پیشرفته، اگه یه سرخ رگ کرونری به دلیل بسته شدن اون به وسیله یه لخته خون، به طور کامل جلوی خونرسانی اش گرفته شه، یه تیکه از عضله قلب که دیگه خون به اون نمی رسه، خواهد مرد و این به سکته قلبی میرسه.

شریان کرونر خون میوکارد رو میده به ۲ شاخه راست و چپ تقسیم می شه . کرونر راست سمت راست قلب رو خونرسانی می کنه کرونر چپ به ۲ شاخه تقسیم می شه.

۱- LAD : که دیواره بطن چپ رو خون میده و درصد ضایعات مربوط به اینه .

۲- CX که دیواره خلفی بطن چپ رو خون میده .

● عوامل موثر بر تصلب شرائین :

۱- سن

۲- جنس

۳- جنب و جوش

۴- چربیهای خون

۵- فشارخون

۶- دردهای قلبی

درد آنژینی : دردیه که با فعالیت شروع می شه و با استراحت قطع می شه با دارو هم قطع می شه درد آنژینی موقعیه که رگ تنگ شده ولی خون به عضله قلب می رسه و فرد هنوز MI نکرده .

۷۰درصد رگ باید بسته باشه تا درد آنژینی ایجاد شه .

درد انفارکتوسی : دردیه که هنگام استراحت ایجاد می شه و با استراحت و دارو برطرف نمی شه.

● توانبخشی بعداز ترمبوز شریان کرونر

وقتی فیزیوتراپیست رو میخوان که شرایط قلبی – ریوی مریض stableه .

بهترین position واسه بیماران قلبی ۴۵ درجه خمه .

اگه فشار خون خیلی پایین باشه supin خوابیده و بالش هم زیر سر نمی ذارن .

فیزیوتراپی : سریع به جنب و جوش در اوردن mobilization earlyاست .

Contraindication :

۱- تاکی کاردی

۲- آریتمی

۳- کاهش فشارخون سیستولیک

۴- سیانوز

۵- درد قفسه سینه

۶- CHF

اگه شرایط STABLE باشه : مهمترین هدف جلوگیری از تجمع ترشحات داخل ریه س .

و جلوگیری از استاز وریدی در وریدهای عمقی ساق پا و  کاهش احتمال امبولی . در ۴۸ ساعت اول اهداف مهم فیزیوتراپیست همین موارد  است .

تکنیکها :۱- Breathing exe

۲- حرکات اندام تحتانی Dorsi, plantar flex ولی این تمرینات ایزومتریک نباشه . چون انقباظ ایزومتریک نیروی زیادی به عروق وارد می کنه .

۳- حرکات flex و ext زانو

Rotaion هیپ

در ۴۸ ساعت اول  تعداد این تمرینات ۵تاست اگه شرایط stable باشه مریض باید بعداز ۴۸ ساعت از تخت پایین بیاد .

از روز سوم تا روزی که مرخص می شه فعالیت مریض بیشتر می شه یعنی تعداد تمرینات به۸ تا ۵ رسد از تخت پایین میاد در بخش قدم می زنه .

چگونگی قدم زدن مهمه در این هنگام باید postural awarness رو در نظر گرفت مریض به حالت خمیده نباید راه بره یا پایش رو روی زمین بکشه . دستها باید حرکت داشته باشه خصوصاً دست چپ چون به دلیل درد دست چپ بیماران این دست رو حرکت نمی دن و در نتیجه دچار f.sh می شن .

● تمرینات پایانی

۱- Double knee bending

مریض در کنار تخت وایس تاده و با دست خود کنار تخت رو میگیره تا حدود ۴۵ درجه زانو رو خم می کنه و بالا می آورد سرعت پایین و زاویه بیشتر از  ۴۵ نشه  .

۲- Arm abduction

● زمان قطع تمرینات :

۱- chest pain

۲- بی نظم شدن نبض

۳- تاکی کاردی

۴- کاهش فشار خون

● مشکلات زودرس بیماریهای کرونر

۱- عفونت ریه

۲- آمبولی مغزی

۳- محدودیت حرکتی در مفصل گلنوهمورال چپ

تمریناتی که بعد از مرخص شدن بکنه :

۱- Arm swinging

۲- Latral flex

۳- Leg swinging

۴Rotation-

۵- Knee flex

هر کدوم ۵ مرتبه

Exercise

۱- ۳ دقیقه Shoulder wheel

۲- ۳ دقیقه Rowing Machine

۳- ۳ دقیقه Over head pully

۴- ۳ دقیقه بالا و پایین رفتن از پله

۵- ۶ دقیقه دوچرخه ثابت

● تمرینات در منزل

۱- در حالت خوابیده :

۱-elevation shoulderr

۲- Bridging

۳- Rotation hip

۴- SLR

فقط ۵- ۳ ثانیه نگه داره .

۲- در حالت وایس تاده :

۱- Double knee bending

۲- side flex

۳- Plantar flex ankle

۴- Walking

۵- Jugging

۶- Swimming

وقتی مریض به منزل میره تمرینات از تعداد به زمان می رسه .

در زمان ۵ دقیقه ۳ بار در روز شروع می شه و تا ۲۰ دقیقه ۳ بار در روز زیاد می شه .

● فیزیوتراپی در جراحی قلب

شریان کورنر مسدوده و هیچ راهی جز جراحی نداره

● روز قبل از عمل فیزیوتراپیست  مریض رو ملاقات میکنه :

۱- آموزش سرفه

۲- آموزش تنفس به درد بخور و موثر

۳- آموزش حرکات  اندام فوقانی

۴- آموزش Ankle Pump exe

۵- روش بلند شدن از روی تخت

●  بعد از عمل :

●  فیزیوتراپی تنفسی

● اهداف:

۱- افزایش و بهبود تهویه ریوی مریض

۲- پیشگیری از کلاپس و تجمع ترشحات ریوی

۳- افزایش سرفه

۴- اصلاح الگوی تنفسی

۵- کمک به کنترل تنفس مریض

● اندیکاسیون :

۱- درد به هر علتی در جراحی سینه و شکم

۲- محدودیت حجمهای تنفسی و بهم خوردن الگوی درست تنفسی

۳- فلج عضلات تنفسی

۴- انسداد راه های هوایی کلاپس و تجمع ترشحات ریوی

۵- مریض وصل به دستگاه ونتیلاتور

● تکنیکای فیزیوتراپی :

۱- Postural drainage

۲- vibration ,percussion , shaking

۳- Houghing Coughing

۴- بهبود تهویه با ورزشهای تنفسی

فیزیوتراپی بعد از عمل جراحی :

● باخبر شدن از وضعیت عمومی بیمارشامل :

۱- نوع عمل جراحی انجام شده

۲- برشهای جراحی روی سینه و ساق پای مریض

۳- درجه گرما ، فشار خون ، تعداد تنفس ، نبض ، پالس اکسیمتری

۴- نوع تنفس که خود به خودیه یا از راه ونتیلاتور

۵- رنگ مریض که سیانوتیکه یا نه

۶- مریض داروی مسکن دریافت کرده و یا نه اینکه می تونه آب بخوره یا نه

۷- مطالعه عکس رادیوگرافی مریض

● مراقبتهای تنفسی

* مراقبتهای حرکتی

برنامه درمانی بعد از عمل :

● روز اول بعد از عمل :

۱- اطمینان از اینکه مریض مسکن خود رو گرفته .

۲- تمرینات تنفسی عمیق یه طرفه و دو طرفه در وضعیتهای جور واجور

۳- تمرینات با دستگاه اسپیرومتر

۴- ویبراسیون یه طرفه یا دو طرفه در نواحی جور واجور ریه و انجام سرفه های قوی و موثر بدون درد

۵- اکسپنشن موضعی ریه به خصوص نواحی تحتانی ریه

۶- تمرینات اکتیو اندامها سه بار در روز

روز دوم بعد  از عمل

۱- انجام ورزشهای تنفسی روز قبل

۲- تمرین با اسپیرومتری

۳- خارج شدن از تخت و نشستن روی صندلی

۴- C.P.T

● روز سوم بعد از عمل

مریض به بخش جراحی منتقل می شه .

۱- انجام ورزشهای تنفسی روز قبل

۲- تمرین با اسپیرومتر هر یک الی دو ساعت یه بار

۳- خارج شدن از تخت و راه رفتن در بخش تا حد تحمل

۴- توجه به حفظ پوسچر درست مریض موقع ایستادن و راه رفتن

۵- ورزشهای اکتیو

● روز چهارم :

۱- به کار گیری اسپیرومتر هر چهار ساعت یه بار

۲- انجام ورزشهای تنفسی روز قبل

۳- افزایش مدت و فاصله راه رفتن تا حد توان و دست کم متر راه بره.

۴- بالا رفتن با احتیاط از پله

۵- انجام ورزشهای اکتیو انداما

۶- حفظ پوسچر درست موقع راه رفتن

● روز پنجم :

۱- به کار گیری اسپرومتری هر ۴ ساعت یه بار

۲- انجام ورزشهای تنفسی در صورت نیاز

۳- افزایش اندازه راه رفتن

۴- انجام ورزشهای اکتیو بدون حضور فیزیوتراپیست

۵- شروع ورزشهای تنه

● روز ششم :

مقدار و مدت زمان انجام فعالیت تا حد توان زیاد شه .

● روز هفتم:

مریض مرخص می شه فاصله راه رفتن روز به روز زیاد شه تا اینکه بتونه حدود یه الی دو مایل رو خیلی راحت بپیماید تا شش هفته رانندگی نکنه بعد از ۲ ماه می تونه کار سبک و نیمه وقت رو شروع کنه و بعد از۳ ماه به کار تقریباً سنگین بپردازه .

● پیشگیری از آمبولی ریه در بیماران جراحی قلب

بی حرکتی یه دلیل مستعدکننده خون واسه وقوع ترومبوز وریدیه انجام فیزیوتراپی انداما به صورت اکتیو به هنگام هوشیاری و بقیه مدالیتهای الکتریکی در صورت نبود هوشیاری پیشنهاد می شه .

نقش فیزیوتراپی در درمان پلورال افیوژن و پنوموتراکس بعد جراحی قلب تمرینات تنفسی و وضعیت دادن مریض واسه کاهش فشار روی ریه تحت افیوژن استفاده می شه .

تنفس هدایت شده می تونه درناژ پلورال رو آسون کنه بازدم اکتیو ملایم و طولانی خروج هوا یا مایع رو از چاله پلور آسون کردن می کنه باید از فشاردمی دوری کرد .

اگه مریض درن داره و نیاز به خروج ترشحات داره ، در ضرورتی که درد کم شده و درن نفوذپذیر باشه فیزیوتراپی بلامانعه.

بعد از برداشتن درن فیزیوتراپی جهت اتساع دوباره ریه و پاکسازی ریه انجام می شه .

پوسچرال درناژ، پرکاشن و بازدم شدید با دهن باز کنترا اندیکهه .

● نکات قابل توجه پس از انجام عمل جراحی قلب باز ( CABG) و آنژیوپلاستی(PTCA)

بیماران بستری در بیمارستان پس از رسیدن به وضعیت متعادل از نظر پزشکی ، از بیمارستان مرخص می گردن و از اون پس رعایت نکات زیر از اهمیت بسیار برخورداره :

• تلاش شه تا امکان داره به مدت یه ماه از بالا بردن دستها زیادتر از اندازه شونه ها دوری شده و از محافظای مخصوص قفسه سینه و جوراب واریس استفاده شه . از چهار زانو نشستن و خم کردن طولانی زانوها دوری کرده و موقع استراحت از یه بالش زیر پا جهت بالا نگه داشتن اندام تحتانی استفاده شه استحمام روزانه با آب ولرم جهت مراقبت از زخم ناحیه قفسه سینه و انداما بسیار به درد بخور هستش .

• از تخت واسه خوابیدن استفاده کنین . چون به کار گیری تخت خواب در نشست و برخاست راحت تره بطور طاق باز بخوابین و از خوابیدن روی شکم دوری کنین . هنگام بلند شدن از حالت خوابیده  به سمت شونِه راست چرخیده و با کمک دستان خود بلند شین و بشینین کمی پاها رو از تخت آویزون کرده کمی صبر کنین تا سیستم قلبی – عروقی شما تنظیم شه و بعد به آرومی بلند شین این عمل به شما کمک می کنه تا از احساس سرگیجه و ناراحتی موقع بلند شدن جلوگیری شه .

• به مدت ۲ ماه از خم شدن از ناحیه کمر و بلند کردن بار دوری کنین و در صورت نیاز از خم کردن زانوها جهت این کار به جای خم کردن کمر استفاده شه . بلند کردن بار محدود به کمتر از ۴ کیلوگرم و اونم بعد از ماه دوم مجاز هستش .

• ۵/۱-۱ ماه بعد از عمل جراحی قلب تلاش شه نماز به صورت نشسته خونده شده و تا امکان داره از میز جهت خوندن نماز استفاده شه.

• به کار گیری دستشویی فرنگی به مدت ۵/۱ ماه پیشنهاد می شه و در صورت نبود داشتن اون در منزل می تونین از شکلای جور واجور قابل حمل که قابل جفت و جور از داروخونه هاس استفاده کنین.

• بعد از حدود ۶-۴ هفته از عمل جراحی قلب رانندگی کوتاه مدت و پس از ۳ ماه رانندگی دراز مدت بلامانع هستش . زمان برگشت به کار براساس شغل بیماران فرق داره . مثلا در مورد کارای سبک مثل کارای دفتری ۶-۴ هفته و کارای سنگین مثل کشاورزی و تراشکاری و … ۳ ماه بعد از عمل جراحی قلب هستش .

• اگه منزل شما در طبقات بالای ساختمونه و از روی زور و اینکه دیگه چاره ای نیس باید از پله بالا برید تلاش کنین از نرده راه پله و یا یه همراه کمک گرفته و آروم بالا برید پس از هر پله و یا هر دو پله کمی مکث کرده و نفس تازه کنین در فواصل ما بین طبقات هم استراحت کنین تا احساس ناراحتی و تنگی نفس واسه شما ایجاد نشه .

• وقتی که تونستید یه طبقه راه پله رو بدون احساس ناراحتی ، تنگی نفس و خستگی بپیمائید می تونین روابط جنسی خود رو در حد توانایی از سرگیرید که حدود ۶-۴ هفته بعد از سکته و یا عمل جراحی قلب ممکن هستش .

• تلاش کنین آرامش رو به زندگی خود باز گردانیده استرس ، اضطراب و افسردگی رو ازخود و محیط زندگی خود دور کنین .

• به کار گیری موسیقیای آرامش بخش ، پوشیدن لباس با رنگهای خوشحال و روشن و مطالعه کتابای به درد بخور در این مورد به شما بسیار کمک انجام میده . اگه از اضطراب و یا افسردگی رنج می برید حتماً با یه روانپزشک مشورت کنین.

• جهت باخبر شدن از رژیم غذایی مناسب با یه متخصص تغذیه مجرب مشورت کنین . به کار گیری نونای سبوس دار و تیره رنگ بهتر از نونای سفید هستش و مصرف میوه جات و سبزیجات رو در رژیم غذایی خود اضافه کنین.

● بازتوانی قلبی

تمرینات ورزشی منظم به شکل بازتوانی همه جانبه واسه اولین بار در آمریکا از حدود ۴۰ سال پیش شروع شده و کم کم با روشن شدن اثرات اون گسترش یافت بطوری که الان حدود ۴۰۰۰ کیلینک بازتوانی فقط در آمریکا مشغول بکاره .

محققان مثل لاوی و میلانی ۲۰۰۰ و گریفو ۲۰۰۰ ثابت کردن که برنامه های بازتوانی قلبی پیشرفته هایی در ظرفیت تمرین هوازی و کیفیت زندگی افراد جوون و سن بالا گرفتار به مریضی قلبی به وجود می آورد .

● اهداف بازتوانی قلب در بیماران جراحی قلب :

۱- ظرفیت ورزشی مشخص زیاد شده و مریض خود رو با تغییرات انجام شده تطبیق دهد .

۲- پیشرفت مریض واسه انجام تمرینات به صورت جداگونه

۳- کاهش Depression و دلواپسی مریض

۴- افزایش انجام کارای فیزیکی

۵- دادن ورزش با شدت بیشتر

۶- گذاشتن سطح اسیدلاکتیک در سطحی پایین

۷- بهبود سیستم قلبی – عروقی ریوی

Intensity :

در آدمایی بی حرکت و مریض     ۴۰-۵۰%  max

در افراد ورزشکار                  ۸۰%  max

در افراد معمولی                   ۶۰%  max

Duration : 20-30 min  در افراد معمولی .

۱۰-۱۵ min در افراد ورزشکار

۴۵ min در افراد مریض و کم حرکت

Frequency : در افراد عادی یه روز در میان ، در ورزشکاران ۶ روز در هفته

.

منبع :