:دانلود فایل متن کامل پایان نامه در سایت

sabzfile.com

بیماری ام اس ومثبت نگری در زندگی

روزالیند کالب، یکی از روانشناسان مرکز انجمن ملی ام اس است که عقیده دارد: «روانشناسی مثبت راهکارهای جدیدی برای دستیابی به تجربیات و برگشت حس کنترل دراختیار افراد خواهد گذاشت. » به گفته کالب روانشناسی مثبت برخلاف آنچه همه فکر می‌کنند شامل داشتن چهره ای شاد یا انکار احساسات منفی که افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن ممکن است آن را تجربه کنند نیست، بلکه استفاده از بعضی ابزار برای افزایش احساس خشنودی و استفاده مؤثر از آن‌ها در مواجهه با چالش هایی است که بر اثر ابتلا به ام­اس ممکن است با آن مواجه شوید. » با کاهش فشارهای روحی و روانی به ویژه استرس و درمان زودهنگام ام اس و پیگیری اقدامات درمانی، امکان مقابله با این بیماری و جلوگیری از تشدید آن وجود دارد.  استرس می‌تواند باعث تشدید حملات در بیماران مبتلا به ام اس شود.  با توجه به تأثیر استرس بر بیماری ام اس و کیفیت زندگی این افراد، کنترل آن ضروری و مهم است. به خود فرصت دهید تا با بیماری سازگار شوید و اجازه ندهید بیماری شما را کنترل کند. از جملات مثبت استفاده کنید. وقتی مثبت فکر می‌کنید و از جملات مثبت بهره می‌برید، امید و تلاش برای تسلط بر شرایط پراسترس بیشتر می‌شود. روان شناسی مثبت نگر به سلامت روانی افراد وکیفیت زندگی آنها نگاه می اندازد . این روان شناسی به دنبال آن است که به فراد کمک کند تواناییها وشایستگی های خود را پرورش دهند (مارشال ریو[1] ،1391).

آن طور که از گفته‌ها می‌توان نتیجه گرفت استفاده از یک روش صحیح و سالم برای زندگی در کنار مصرف منظم داروهای تجویز شده ، برنامه منظم برای فعالیت فیزیکی و ورزش، داشتن تغذیه مناسب، و غیره می‌تواند فرد مبتلا به ام اس را به وضعیت بهتری از سلامت رهنمون کند.  همچنین کاهش سطوح استرس فرد بیمار می‌تواند در کاهش علائم وی موثر باشد. از فعالیت زیاد در محیط‌های بیرون خصوصا در هوای زیاد گرم که می‌تواند باعث تشدید بیماری شود لازم است اجتناب کنیم و در عین حال، مثبت بیندیشیم و ام اس را همراه بدانیم، نه بیماری، نامشخص بودن سیر بیماری ، کاهش توانایی جسمی وذهنی ، کاهش امید به سالم زندگی کردن ویک زندگی خوب در آینده ، مشکلات هویتی از دست دادن توان فعالیت شغلی وروابط اجتماعی ، همگی باعث می شوند که بیماران ام اس با احساس غم ، سرخوردگی ، خشم واضطراب مداوم مواجه باشند (شولتز،1387).

از طرف دیگر مشخص شده که ضعف بیماران در مواجه با استرس های شدید ومزمن می تواند باعث افزایش عود حملات بیماری شود . هر بیمار سعی می کند از تواناییها وامکانات مختلفی که دارد بهره ببرد تا بتواند مشکلات خود را مدیریت کند . اما گاهی انجام این کار به تنهایی برای بیماران سخت است وبرای انطباق بهتر نیاز به کمک پیدامی کنند ، بنابراین بهتر است از منابع در دسترس استفاده کنند .  گروه های حمایتی خود – مدار ومشورت با دوستان اغلب برای بیماران مفیدند . اما گاهی نمی توانند جایگزین درمان حرفه ای شوند ، یادگیری شیوه های مدیریت استرس ، شناخت علل وراهها ی کنترل خشم واحساسات ناخوشایند دیگر ، بهبود روابط بین فردی ، روشهای حل مساله ، استفاده از شیوه های شناختی برای افزایش خود اگاهی وعزت نفس وساختار دهی مجدد هویت ، استفاده از نگرش مثبت و. . . . . . همگی به دانش واگاهی فرد وخانواده در سازگاری هرچه بهتر با بیماری وعوارض مختلف ان می افزایند ومعمولا بدون پیگیری طولانی مدت جلسات درمانی فردی وگروهی با درمانگران ماهر ومجرب بدست نمی اید (فیست وفیست[2] 2005).

روان شناسی مثبت نگر[3] در اواخر دهه 1990بوسیله سلیگمن شکل گرفت وبه خوشبختی ، برتری ، وعملکرد بهینه انسان می پردازد.روانشناسان به شخصیت خوشبخت با عناوین مختلف برحسب سلامت ذهنی یا رضایت از زندگی اشاره کردند وآن را به صورت ارزیابی شناختی از کیفیت تجربه زندگی فرد برخوردار از عاطفه مثبت تعریف کرده اند .سبک تبیینی خوشبینانه می تواند از درماندگی آموخته شده پیشگیری کند ، سبک بد بینانه ، درماندگی را به تمام جنبه های زندگی گسترش میدهد ومی تواند به بیماری جسمانی وافسردگی منجر شود . بدبینها در باره رویدادهای ناگوارتوجیهات شخصی ،دایمی وفراگیر نسبت به خودشان می کنند . مدل انتساب درماندگی آموخته شده عبارت است ازنسبت دادن شکست به علتهای خاص ، افراد بدبین شکستهای خود را به علتهای درونی ، پایدار وکلی نسبت می دهند . افراد خوشبین شکستهای خود را به عوامل بیرونی ، ناپایدار واختصاصی نسبت می دهند . افراد خوشبین طولانی تر عمر می کنند ، از سلامت بهتری برخوردارند ، ودر مقایسه با افراد بدبین کمتر دچار استرس وافسردگی می شوند گرچه درماندگی آموخته شده می تواند در هرسنی روی دهد (شولتز[4]،1387).

خوشبین ها سلامت روانی وجسمی بهتری دارند . به رفتار های تقویت کننده سلامتی بیشتری می پردازند استقامت بیشتر ومسله گشایی موثر تری نشان می دهند واز لحاظ اجتماعی محبوترند . خوشبینی در افراد احساس امید وانگیزش ایجاد می کند . خوشینی را می توان آموزش داد ویاد گرفت ( مارشال ریو، 1391).

2-12 تغییر در سبک زندگی

بدون شک روح وجسم با هم در ارتباط هستند . نشانه های ام اس وضع زندگی انسانی را به طور غم انگیزی تغییر می دهد . مواجه شدن با این نا ملایمات ، شخص وخانواده اش را به مبارزه با ام اس وامی دارد .خصوصیات شخصیتی خاصی به فرد کمک می کند تا با این بیماری روبه رو شود . این خصوصیات عبارتند میل به کارکردن با وجود مشکلات ، بازیافت سلامت وخودباوری ، توسعه روشهای موثر مواجهه با فشارهای روحی – روانی ضروری است .کمک مهم دیگری که به حفظ سلامت روانی می توان کرد این است که نقش اصلی در مراقبت از خودتان را با قبول مسولیت زندگی وشرایط جسمانی تان خود به عهده بگیرید.انجام امور زندگی با توجه به تغیراتی که در اثر ام اس به وجود آمده است نیازبه خلاقیت وابتکار دارد (جرج اچ [5]، 1378).

بیماریهای مزمن می توانند منجر به تغییر در نگرش فرد به زندگی وتغییر در توانایی فرد برای غلبه بر مشکلات زندگی ، افسردگی ، نا امیدی ، ایجاد مشکلات شغلی ومشکلات مربوط به زندگی زنا شویی شود(نبوی وایران پور ، 1385)

طبق تحقیقات به عمل آمده بیماران ام اس که شخصیت خاصی دارند. چنین افرادی انسان های مسئولیت پذیر و حساسی اند که هنگام بروز ناملایمات خودخوری می کنند. فرد مبتلا به ام اس که چنین شخصیتی دارد، باید تغییر نگرش داده و خودخوری را کنار گذارد. نمونه های بسیاری از افراد وجود داشتند که با تغییر نگرش توانستند به حد سلامت کامل برسند. «ریچارد بی کرافت» یک بیمار مبتلا به ام اس بود که بیماری او با لنگیدن آغاز اما کم کم به فلج کامل دست ها و پاها منجر شد. او تسلیم نشد و با تغییر روحیه و انجام تمرینات حتی قهرمان دوچرخه سواری معلولان شد.(فیست وفیست، 2005)

از شیوه های تغیر رفتار در موارد زیادی برای کمک به تغییر بخش وسیعی از رفتار های مشکل آفرین استفاده شده است .ازشیوه های تغییر رفتار برای درمان بیماران روانی مزمن استفاده کردند تا رفتارهایی از قبیل مهارتهای زندگی روز مره ، رفتار اجتماعی ، رفتار پرخاشگرانه ، قبول درمان ، رفتار های روان گسسته ومهارتهای کار آنها را اصلاح کنند (میلتن برگر، 1391).

بهینه زیستن مستلزم علاقه به استفاده کردن از تواناییها به جای راکد گذاشتن آنها ، خود را وقف یک رسالت یا خدمت کردن ، وتعین نمودن اهداف دراز مدت است . در بهترین حالت ، این نوع رویش مستلزم بهره برداری کامل از زندگی ، قابلیت از خود بیرون شدن وخود را به دست کار ، فکر ، ورزش ، یا افراد دیگر سپردن است. زندگی بهینه به درجه ای از آزادی عاطفی از ضروریات محیط اجتماعی وپاسخدهی بیشتر به معیارهای درونی شخص هم نیاز دارد وهم آنها را بوجود می آورد. شایسته بودن در تکالیف زندگی در کار ، عشق ، وبازی به احساس بهینه زیستن کمک بسیار زیادی می کند . دلایل آن واضح است شایستگی علاوه بر کامروایی های بیرونی ، کامروایی های درونی را به همراه می آورد . کنار آمدن با ضروریات محیط مان وبر آورده ساختن معیار های عملکرد شخصی مان به احساس کار آمدی ما کمک می کند (سلیگمن[6] وهمکاران 1391).

2-12-1 تکنیک آزادی عاطفی

روش رهاسازی عاطفی یک راه به سوی رهاشدن موفقیت آمیز از خاطرات گذشته و کنترل اضطراب و استرس و سپردن تجربیات به ذهن منطقی شما و برخورداری از آسودگی خاطر است. هیچ دشمنی بزرگتر از تصویر ذهنی منفی یا استرس بالا برای سلامت جسمی شما نیست.  بسیاری از افراد، ابتدا در اجرای روش اند . درس اول: چون بر موانع احساسی در وهلۀ اول غلبه نمی‌کنند، برای موفقیت در چنین رژیمی، توصیه می‌شود بر غلبه بر موانع عاطفی خود کار کنید، چه آنها بر اساس عوامل اضطراب زندگی باشند و چه صدمات عاطفی. القای احساسات و افکار مثبت تکنیک‌هایی دارد که حس آرامش درونی ایجاد می‌کند. درس دوم: یافتن یک دندانپزشک با اطلاعات روز: دندانپزشکی را بیابید که اطلاعات بهروز داشته باشد. درس سوم: نمکِ خوب استفاده کنیددرواقع بسیاری از افراد با رژیم‌های غذایی کم نمک آسیب می‌بینند.  نمک واقعاً برای زندگی ضروری و بدون آن نمی‌توان زندگی کرد.  درس چهارم: سیگار کشیدن را ترک کنید. اعتمادبه نفس و تمرکز بر ترک باعث می‌شود تا خیلی راحت، سیگارکشیدن را ترک کنید!بااینحال اشتباه نکنید و به داروهای ترک سیگار متوسل نشوید.  البته همانند همۀ داروها، اینها نیز با طیف گسترده‌ای از عوارض که برای سلامت شما مضرند حامل خطرات بسیار بالاتر مانند افسردگی، خشونت و خودکشی اند.درس پنجم: ازخطرات مایکروویو مطلع باشید.مایکروویو به طورجدی مواد مغذی موجود در مواد غذایی شما را ازبین می‌برد. بااین حال، حرارت مایکروویو به نظر می‌رسد، زیانبارتر باشد. درس ششم: اجتناب از استفاده از ضدعرقها :  اگر شما اکنون از ضدعرق استفاده می‌کنید، توجه داشته باشید اگر لکه‌هایی در ناحیۀ زیر بغل پیراهن خود دیدید، به دلیل عرق نیست، بلکه از آلومینیوم ضدعرق است.اگر می‌توانید، در طول روز زیر بغل را چند بار با یک پارچه یا حولۀ خیس پاک کنید. درس هفتم: با خواب مناسب، بهترین شب را از آن خود سازید. خواب خوب شبانه با اهمیت برنامۀ غذایی برابری می‌کند. برای همین، خواب در تاریکی مطلق بسیار مهم شمرده شده است.

درس هشتم:بگذارید آفتاب به زندگیتان وارد شود نور خورشید در تأمین مواد مغذی شبکیۀ چشم شما بسیار مهم است. درس نهم: در صورت امکان اجتناب از حمل اطلاعات میدانهای امواج رادیویی و الکترومغناطیس بدن همۀ موجودات زنده یک میدان جریان مستقیمDC دارد و جریان الکتریکی تولید و سراسر بدن شما را در کنترل رشد و بازسازی درگیر می‌کند (نبوی و همکاران،1381).

2 – 13 مقایسه بیماری ام اس در زنان ومردان

بررسی‌های محققان انجمن ام‌اس در امریکا(ماسا)[7] نشان می‌دهد که اگرچه زنان دو برابر بیشتر از مردان به ام‌اس مبتلا می‌شوند(بلادی مقدم 1386)، ولی شدت بیماری در هر دو گروه یکسان است. این بیماری زنان را به طور نامتناسبی تحت تاثیر قرار می‌دهد.  پزشکان دانشکده پزشکی هاروارد (HMS) گزارش می‌دهند که با وجود احتمال بیشتر ابتلای زنان به این بیماری، زنان علائم ام‌اس را با شدتی بیشتر از مردان تجربه نمی‌کنند.  نشانه‌ها در هر دو گروه مردان و زنان، بسته به محل و شدت آسیب عصبی ناشی از التهاب متفاوت است.زنان مبتلا به ام‌اس ممکن است از دست دادن بینایی یا جزئی یا کامل را تجربه کنند.  این مشکل اغلب در یک چشم رخ می‌دهد و درد نیز ممکن است وجود داشته باشد.  به علاوه علائم مربوط به چشم از جمله دوبینی یا تاری دید، حرکات غیرارادی چشم و ناراحتی کلی چشم و مشکلات بینایی نیز در مبتلایان وجود دارد.  همه این نشانه‌ها به علت ضایعات ام‌اس در بخشی از مغز که مسؤول کنترل و هماهنگی دید است، می‌باشد.  هر دو اختلال عملکرد مثانه و علائم روده‌ای اغلب در مبتلایان به ام‌اس رخ می‌دهد.  مشکلات مثانه با اختلال در مسیر سیستم عصبی در عضلات مثانه و همچنین در اسفنگتر مجرای ادراری کنترل ایجاد می‌شود.  با توجه به تحقیقات پژوهشگران انجمن ام‌اس در امریکا، درصد زیادی از افراد مبتلا به ام‌اس هم زنان و هم مردان از بی نظمی روده در طول دوره بیماری رنج می‌برند.  علائم مثانه و روده شامل اشکال در شروع ادرار کردن، اصرار مکرر و یا نیاز به ادرار کردن، عفونت مثانه، نشت ادرار یا مدفوع،‌ یبوست، اسهال و بی حسی یا درد است (بلادی مقدم ، 1386).

به گفته محققان، احساس بی حسی، درد و سوزن سوزن شدن در بسیاری از افراد مبتلا به ام‌اس، از جمله زنان رایج است.  به همین دلیل اغلب در سراسر بدن و یا در اندام‌های خاص مشکلاتی را تجربه می‌کنند.  بی حسی به صورت “سوزن و سوزن” و یا حس سوزش نشانه‌ای است که بیش از نیمی از افراد مبتلا به ام‌اس باید برای مقابله با نوعی از درد در طی بیماری خود داشته باشند.  در حالی که برخی انواع درد به طور مستقیم به ام‌اس مربوط است، انواع دیگری از درد ممکن است به صورت جانبی ام‌اس را تحت تاثیر دهد. هم زنان و هم مردان مبتلا به ام‌اس ممکن است مشکل در صحبت کردن یا بلع را تجربه کنند.  مشکلات گفتاری شایع عبارتند از نامفهوم و یا ضعیف بیان کردن و همچنین از دست دادن کنترل سرعت صحبت کردن. در برخی از افراد نیز تغییر در کیفیت گفتار آنان، مانند صدای خشن ایجاد می‌شود.  ضایعات ام‌اس نیز می‌تواند با مشکلات بلع بروز کند. مشکلات جویدن و حرکت مواد غذایی به پشت دهان و همچنین توانایی بدن به حرکت غذا از طریق مری و به معده را تحت تاثیر قرار دهد. حالات دیگر علائم مغزی و عصبی ممکن است به ضایعات ام‌اس در مناطق مغز منجر شود و این می‌تواند هر دو گروه از زنان و مردان را تحت تاثیر قرار دهد.  برخی از افراد مبتلا به ام‌اس از یک دوره کاهش توجه، از دست رفتن حافظه یا قضاوت ضعیف اطلاع می‌دهند. همچنین معمول است این مشکلات به استدلال مشکل و یا حل مساله منجر شود.  دیگر نشانه‌ها شامل افسردگی یا آسیب به ناحیه‌ کنترل احساسات در مغز و یا فشارهای ناشی از بیماری شامل سرگیجه، مشکلات تعادل یا سرگیجه (احساس چرخش) همراه با از دست دادن شنوایی است.  مردان و زنان هر دو می‌توانند اختلال عملکرد جنسی با ام‌اس را تجربه کنند.  علاوه بر این، زنان ممکن است متوجه نرمی واژن و یا درد در حین مقاربت شوند. محققان انجمن ام‌اس در امریکا می‌گویند: خبر خوب برای زنان مبتلا به ام‌اس این است که بیماری هیچ تاثیری در باروری ندارد.  در واقع، علائم ام‌اس در بسیاری از زنان در دوران بارداری تثبیت می‌شود و یا بهبود می‌یابد.  اگر چه زنان بیش از مردان در معرض خطر ابتلا به ام‌اس قرار دارند، ولی شدت علائم برابر با مردان است، اگر چه در حال حاضر هیچ درمان قطعی برای ام‌اس وجود ندارد، اما بسیاری از بیماران مبتلا به ام‌اس هنوز هم می‌توانند یک زندگی با کیفیت داشته باشند. به گفته محققان همانطور که برای هر کسی که مبتلا به ام‌اس باشد یا نه، انتخاب شیوه‌های زندگی می‌تواند تفاوت در کیفیت زندگی را تعیین کند(حبیب اللهی ،1386).

با نگاهی به پژوهش‌های میدانی صورت‌گرفته در میان گروه‌های مبتلاشده به این بیماری می‌توان دریافت که شیوع بیماری ‌ام. اس در زنان دو برابر مردان است، البته نمی‌توان دلایل ارثی بودن را برای این بیماری برشمرد، چرا که این عارضه، اکتسابی است و اصولا بیماری ارثی محسوب نمی‌شود که علت ایجادکننده آن به‌طور مشخص معلوم نیست اما علل متفاوتی برای آن در نظر می‌گیرند که مهم‌ترین‌ آنها عفونت‌های ویروسی است. سن شیوع این بیماری بین دهه دوم تا دهه پنجم زندگی است و ابتلا به این بیماری در سنین زیر 15 سال و بالای 54 سال غیرطبیعی است که ضعف عضلات پا و ضعف در راه‌رفتن و همچنین ضعف در عضلات حلق که به صورت اختلال در تکلم بروز می‌کند از دیگر علامت‌های ابتلا به این بیماری است. در خانم‌ها عادت‌ماهانه از عوامل تشدیدکننده بیماری است که این عوامل در دوران حاملگی تخفیف می‌یابد و باید گفت ‌ام. اس مانعی برای باردارشدن زنان نیست.  استرس و اضطراب موجب افزایش علامت‌های این بیماری و کاهش پاسخ به درمان می‌شود و باید توجه داشت این افراد باید از فعالیت‌های فیزیکی‌ای که منجر به تعریق می‌شود، دوری کنند ، چراکه این بیماران به گرما حساسند اما فعالیت‌های فیزیکی‌ای معمولی برای این افراد مانعی ایجاد نمی‌کنددر کنار همه این مسایل، سیر این بیماری در ایران بسیار خوش‌خیم‌تر از کشورهای غربی است و به نظر می‌رسد ترس و واهمه بیش از حد درباره این بیماری که در بین مردم ایران رواج یافته به علت شیوع زیاد این بیماری در کشورهای غربی است درمان این بیماری یا درمان‌ علامتی است که موجب تخفیف علامت‌های این بیماری شده و در سیر بیماری تاثیر ندارد و به کمک مصرف مواد مسکن و کورتون‌ها انجام می‌شود یا درمان اختصاصی است که با کمک مصرف اینترفرون‌ها جلو پیشرفت بیماری گرفته شده و موجب بهبود فرد می‌شود. نکته جالب دیگر در رابطه با ‌ام. اس‌ این است که به اذعان بسیاری از متخصصان مغز و اعصاب در سراسر دنیا شیوع ‌ام. اس در میان افراد باهوش بیشتر از سایر افراد است که پژوهش‌های میدانی در این رابطه این موضوع را ثابت کرده است(حبیب اللهی ،1386).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   هیجان خواهی از دیدگاه روانشناسی

اکنون نقش حمایت های اجتماعی را در زندگی این بیماران بررسی می نماییم.

2 – 14  تاثیرحمایت های اجتماعی در بیماران ام اس

منظور از حمایت اجتماعی فقط تعداد رابطه ها نیست بلکه کیفیت رابطه ها نیز در آن مطرح است . ایده اصلی در این حوزه این است که پیوند های میان فردی عملا باعث افزایش سلامتی می شوند . این پیوند ها مردم را از گزند استرس دور می دارند ، آسیب پذیری آنان را در برابر بیماری کاهش می دهند وبه آنان کمک می کنند توصیه های درمانی را رعایت کنند . حمایت اجتماعی از بسیاری جهات نوعی کمک ویاری مقابله ای است ، برخی مطالعات نشان دادند بین حمایت اجتماعی وسلامتی بیشتر رابطه هست.رابطه حمایت اجتماعی ، استرس وسلامتی به عوامل متعددی بستگی دارد مثل نژاد ، جنسیت وفرهنگ ، مثلا بطور متوسط زنان بیشتر از مردان از حمایت اجتماعی سود می برند ، شاید چون روابط صمیمی وهیجانی زن ها بیشتر است (فیرس و ترال[8] ، 1391).

حمایت اجتماعی در اواخر بزرگسالی نیز نقش قدرتمندی در کاستن از استرس دارد واز این رو ، سلامت روانی وجسمانی را تقویت می کند . تعامل اجتماعی وحمایت اجتماعی برای سلامت روان ضروری وتعامل بادیگران تنهایی و افسردگی را کاهش وعزت نفس ورضایت از زندگی را تقویت می کند (برک ، 1385).

حمایت اجتماعی اطلاعات وبازخورد هایی است که از عزیزان وآدم های محترم وارزشمند اطرافمان می گیریم . حمایت اجتماعی ، شبکه ای از ارتباطات ووظایف متقابل است . محققان به این نتیجه رسیده اند که حمایت اجتماعی ، به ویژه داشتن روابط اجتماعی متنوع به کنار آمدن با فشار روانی وداشتن زندگی سالم تر کمک می کند ( سانتراک ، 1383).

حمایت اجتماعی تبادلات بین فردی در میان اعضای شبکه های اجتماعی است که به صورت روابط دو سویه و غیر رسمی و معمولا خود به خودی و سودمند می باشد و دارای دو حیطه عملکردی حمایت اجتماعی درک شده و ساختاری اندازه شبکه اجتماعی است.  حمایت اجتماعی درک شده، نظرافراد در مورد حمایت ارایه شده را منعکس می کند و اندازه ی شبکه اجتماعی نیز به همه  افراد شناخته شده به وسیله فرد یا بیمار  بر می گردد. حیدری در سال 1387 در مطالعه ای با عنوان « ارتباط حمایت اجتماعی درک شده و اندازه شبکه اجتماعی با ابعاد کیفیت زندگی بیماران مبتلا به سرطان» پرداخته و هدف از انجام این مطالعه ، بررسی تاثیر و ارتباط حمایت اجتماعی با ابعاد کیفیت زندگی در بیماران مبتلا به سرطان می باشد.  سرطان یکی از حوادث تنش زای زندگی است که اثرات منفی روی کیفیت زندگی به جا می گذارد و نیاز به حمایت اجتماعی را افزایش می دهد.  این مطالعه بر روی220 بیمار مبتلا به سرطان بستری در سه بیمارستان فیروزگر، حضرت رسول (ص)و انستیتو سرطان مجتمع بیمارستانی امام خمینی تهران با روش نمونه گیری مستمر انتخاب شدند.  نتایج این مطالعه، اطلاعات زیادی در مورد اهمیت حمایت اجتماعی درک شده برای بهبودی کیفیت زندگی بیماران می دهد.  بیماری مسیر زندگی فرد را تغییر می دهد، مشکلات فراوانی در تمامی ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی ایجاد میکند،باعث افزایش احساس وابستگی، کاهش اعتماد به نفس، افزایش احساس آسیب پذیری، گیجی، درد، علایم جسمانی و افکار آشفته در مبتلایان می شود. عملکردهای روزانه، فعالیت های اجتماعی و آرامش فکری را دچار نابسامانی می کند و در عوض نقش های جدیدی را مطرح می سازد و باعث می شود بیماران به دیگران وابسته و کمتر قادر به حمایت کردن از سایرین باشند و به علاوه نتوانند در فعالیت های اجتماعی معمول شرکت کنند.  تمامی این مشکلات به علاوه بستری شدن های طولانی، مراجعات مکرر به پزشک، درمانهای مختلف، عوارض آن ها و هزینه های بالای درمان باعث کاهش کیفیت زندگی بیماران می شود. نتایج کلی این پژوهش نشان  می دهد که حمایت اجتماعی به عنوان قوی ترین و نیرومندترین نیروهای مقابله ای برای رویارویی موفقیت آمیز و آسان افراد در زمان درگیری افراد با سرطان و شرایط تنش زا شناخته شده و تحمل مشکلات را برای بیماران تسهیل می کند و از طریق ایفای نقش واسطه ای میان عوامل تنش زای زندگی و بروز مشکلات جسمی و روانی و همچنین تقویت شناخت افراد، باعث کاهش تنش تجربه شده ، افزایش میزان بقا و بهبود وضعیتهای بهداشتی و در پایان بهبودی کیفیت زندگی افراد می شود. حمایت اجتماعی بر سلامتی فیزیکی، روانی، اجتماعی و اقتصادی اثرات مثبت داشته، باعث بهبودی کیفیت زندگی بیماران، ایجاد احساس خوب نسبت به زندگی، ارزیابی عمومی بهتر از زندگی و مقابله بهتر با بیماری می شود.  روابط اجتماعی مثبت و حمایت، اثرات مثبتی روی سلامتی فیزیکی و روانی بیماران دارد و باعث می شود علایم بیماری در آنها از شدت کمتری بر خوردار باشد.  حمایت اجتماعی درک شده یک حیطه تسکین دهنده مهم بر این گرانی های اقتصادی می باشد.  حمایت اجتماعی همچنین نقش مهمی در تسکین اثرات منفی بیماری بر بعد روانی بیماران دارد و باتجربه پریشانی کمتر، احساس کنترل بیشتر،  بهبود اعتماد به نفس، کاهش اثرات حوادث منفی روی زندگی و بهبود کیفیت زندگی همراه می باشد.  حمایت کافی از خانواده های بیماران باعث بهبودی کیفیت زندگی اعضای خانواده و ارایه هرچه بهتر حمایت به بیماران و بهبود کیفیت زندگی آنها می شود.  خداپناهی و همکاران (1388) مطالعه ای تحت عنوان «روابط ساختاری بین حمایت اجتماعی و امیدواری در بیماران مبتلا به سرطان» انجام دادند . درنتیجه این مطالعه مشاهده گردید که حمایت اجتماعی برامیدواری تأثیردارد و با افزایش حمایت اجتماعی،امیدواری افزایش می یابد.  نتایج بدست آمده از این پژوهش حاکی از آن است که بین حمایت اجتماعی و امیدواری رابطه ی ساختاری مثبت وجود دارد.  یعنی با افزایش حمایت اجتماعی، امیدواری افزایش می یابد. بنا براین، با توجه به یافته های پژوهش حاضر می توان چنین استنباط کرد که، اساس امیدواری برپایه ی حمایت اجتماعی اطرافیان و بستگان بیمار شکل می گیرد ( جهانبخش وهمکاران، 1388).

حمایت اجتماعی از طرف افراد مهم که در زندگی بیمار نقش دارند، به ویژه، فراهم آوردن منابع مادی مانند حمل و نقل، پول و یاری رساندن در کارهای روزمره خانگی و حمایت عاطفی نقش خود را اعمال می کند.  وجود ارایه حمایت ها از جانب بستگان و وجود تمایل دریافت حمایت از جانب بیمار متضمن حمایت اجتماعی است و در نتیجه حمایت اجتماعی میتواند نقش موثر خود را در زمینه افزایش امیدواری دربیماران سرطانی ایفا کند.  بنابر این همان گونه که مشهود است امیدواری هم از سوی فرد بیمار و هم از سوی اطرافیان و بستگان او به واسطه دریافت حمایت افزایش می یابد. یافته های مطالعات دیگر نشان می دهد که اهمیت حمایت اجتماعی برای بهبودی کیفیت زندگی بیماران نقش به سزایی دارد . بیماری مسیر زندگی فرد را تغییر می دهد، مشکلات فراوانی در تمامی ابعاد جسمی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و خانوادگی ایجاد می کند باعث افزایش احساس وابستگی، کاهش اعتماد به نفس، افزایش احساس آسیب پذیری، گیجی، درد، علایم جسمانی و افکار آشفته در مبتلایان می شود عملکردهای روزانه، فعالیت های اجتماعی و آرامش فکری را دچار نابسامانی می کند و در عوض نقش های جدیدی را مطرح می سازد و باعث می شود بیماران به دیگران وابسته و کمتر قادر به حمایت کردن از سایرین باشند و به علاوه نتوانند در فعالیت های اجتماعی معمول شرکت کنند.  تمامی این مشکلات به علاوه بستری شدن های طولانی، مراجعات مکرر به پزشک، درمان های مختلف، عوارض آنها و هزینه های بالای درمان باعث کاهش کیفیت زندگی بیماران می شود. لذا توجه به این بیماران و خواسته ها و نیازمندی های آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار است .  حمایت های اجتماعی به طرق مختلف  (مالی، آموزشی، توانبخشی و باز توانی و. . . ) می تواند در بیماران مبتلا به ام.  اس کارآمد بوده و علاوه بر بهبودی نسبی در این بیماران از ایجاد رعب و وحشت وترس بی جا در میان افراد عادی و سالم جامعه بکاهد. نتایج حاکی از اهمیت حمایت های اجتماعی می باشد که می تواند به احساس رضایتمندی از زندگی و امیدواری در بیماران مبتلا به ام . اس منجر شود .  ولی با این وجود هر چند حمایت های اجتماعی به صور گوناگون اعم از مالی و اقتصادی، فرهنگی، آموزشی و حمایتی،خدماتی می تواند در رفاه حال بیماران مبتلا به ام. اس مؤثر واقع گردد ولی به سبب نبود درمان قطعی جهت درمان این بیماری لذا حمایت های اجتماعی همه جانبه نیز نمی تواند با بهبودی نسبی این مبتلایان رابطه معناداری داشته باشد( نبوی و همکاران، 1381) .

2-15 ام اس و راه های پیشگیری از آن

ام اس بیماری است که 150 سال پیش شناخته شد. هنوز دلیل خاصی برای ابتلابه این بیماری شناخته نشده است، اما برخی ویروس ها، با موقعیت جغرافیایی که افراد در آن زندگی می کنند، و سبک زندگی و کم شدن فعالیت بدنی ارتباط دارد. ام اس در شمال اروپا، آمریکای شمالی، استرالیا، آمریکای جنوبی و برخی نواحی شمال آفریقا شایع است و شیوع این بیماری در کشورهای آسیای شرقی مانند چین و ژاپن کمتر از سایر نقاط جهان است.  برخی شواهد حاکی از کمبود ویتامین(د) در مبتلایان است همچنین این اختلال با سبک زندگی شهرنشینی ارتباط دارد، چرا که موجب کم شدن تحرک می شود. استرس در بروز این بیماری نقش دارد به طوری که ام اس در جوانانی که سال های اولیه ازدواج را پشت سر می گذارند یا در سال اول ورود به دانشگاه هستند، دیده شده است. همچنین ژنتیک می تواند در ابتلابه این اختلال موثر باشد، مطالعات نشان می دهد در برخی خانواده ها ام اس شایع تر از بقیه است.  این موضوع نشان می دهد اگر در خانواده ای یک نفر دچار این بیماری باشد، امکان ابتلای سایر افراد نیز وجود دارد.
برخی معتقدند ژنتیک و عوامل محیطی در ابتلابه ام اس موثر است.  باید گفت ژن خاص این بیماری در صورتی که در شرایط محیطی خاص قرار گیرد، می تواند تظاهر پیدا کند.  درمان های موجود بر سیر بیماری تاثیر می گذارد اما در حال حاضر درمان قطعی برای این اختلال وجود ندارد.  داروهایی که تجویز می شود، 35 تا 60 درصد موثر هستند. درمان های توانبخشی نیز موجب رفع اشکالات حرکتی و گفتاری مبتلایان می شود.  شیوع بیماری ام اس در جهان به 3 دسته بالا، متوسط و پائین تقسیم می شود: کانادا یکی از کشورهایی است که شیوع بیماری در آن بالااست، جنوب اروپا و بخش هایی از خاورمیانه نیز از نظر شیوع وضعیت متوسط دارند و این اختلال در چین و ژاپن کمتر شایع است.  بنا بر تحقیقات انجام شده شیوع ام اس در پنج سال اخیر در ایران روبه افزایش است به طوری که از هر 100هزار نفر 100 نفر به این اختلال مبتلاهستند. همچنین آمارها نشان می دهد در تهران از هر 100 هزار نفر 70 نفر ام اس دارند. در حال حاضر بالاترین شیوع این اختلال در آسیا و اقیانوسیه مربوط به شهر اصفهان است.  محققان می گویند خود مراقبتی در همه بیماری ها با روش صحیح زندگی امکان پذیر است، اما زندگی آپارتمان نشینی موجب کاهش فعالیت های فیزیکی و محرومیت از آفتاب شده است چنانچه آفتاب از پشت شیشهبتابد، برای تامین ویتامین (د) ارزشی ندارد، در حالی که ویتامین (د) نقش مهمی در جلوگیری از این اختلال دارد.

مصرف غذاهای خانگی، ورزش و در معرض نور آفتاب بودن یا تامین ویتامین (د) از طریق دارو در کاهش ابتلابه این اختلال موثر است. همچنین گنجاندن میوه، سبزیجات تازه، لبنیات کم چرب و چربی های کمتر اشباع شده در پیشگیری از این بیماری بسیار موثرند( نبوی و همکاران،1381) .

2-16  جمعیت شناسی ( اپیدمیولوژی ) بیماری ام اس در جهان

بیماری ام اس ، درسه ناحیه قرار می گیرد :

الف ) نواحی با ریسک بالا برای بیماری ام اس در این مناطق میزان مواردی از ام اس که در یک زمان دیده می شود که به آن پری والا نس گفته می شود ، بیشتر از 30نفر در هر صد هزار نفر جمعیت است   مناطقی همچون اروپای شمالی ومرکزی تا روسیه ، شمال ایالات متحده آمریکا ، کانادا، نیوزلند واسترالیا ی جنوبی ، در این ناحیه قرار دارند .

ب) نواحی با ریسک متوسط برای بیماری ام اس : در این نواحی میزان پری والانس بیماری بین 5 تا 29 در هر صد هزار نفر جمعیت است. وشامل جنوب ایالات متحده ی امریکا  ، مناطقی از روسیه از کوههای اورال تا سیبری ونیز اوکراین تمام نواحی شمال مدیترانه از اسپانیا تا اسراییل به جز ایتالیا که امروزه در زمره ی نواحی با شیوع بالا قرار گرفته است ، مناطقی از استرالیا ، نواحی مرکزی آمریکای جنوبی وجمعیت سفید پوستان آفریقا ی جنوبی می باشد .

پ) مناطقی که شیوع ام اس در آنها کم است یعنی پری والانس بیماری زیر 5 درهر صد هزار نفر جمعیت است وشامل بخش وسیعی از آسیا ، آفریقا ، نواحی کاراییب شامل مکزیک واحتمالا شمال آمریکای جنوبی ، می باشد لازم به ذکر است که مطالعه ی جمعیت شناسی بیماری ام اس در ایران در ابتدای راه بوده ونتایج هنوز مشخص نیست ( بلادی مقدم ، 1386).

نقش مهاجرت : دیده شده است که اگر افراد از یک ناحیه ی با ریسک بالا برای بیماری ام اس به ناحیه ی با ریسک متوسط برای این بیماری مهاجرت کنند ریسک ام اس در کشور خود را نیز با خود همراه می برند ونیز در مهاجرین از نواحی با ریسک پایین برای ام اس به کشور های با ریسک بالا احتمالا بروز بیماری بیشتر می شود چنین الگوهایی از تغیر  درشیوع ام اس در جمعیت مهاجرین هم در افریقا وهم در فلسطین اشغالی پس از مهاجرت یهودیان اروپایی به ان سر زمین وهم در مطالعه ای بر روی سر بازان امریکایی پس از ورود به خدمت سربازی وجابجا شدن از شمال کشور خود به ایالات جنوبی ویا بر عکس دیده شده است . به نظر می رسد سن بحرانی برای تغیر در ریسک بیماری حدود 15 سالگی باشد ، یعنی افرادی که قبل از سن 15سالگی مهاجرت کرده اند ریسک بروز بیماری در کشور جدید مشابه بومی های متولد همان سر زمین که به ان مهاجرت کرده اند بوده است ولی در مهاجرین پس از 15سالگی ریسک ابتلا به بیماری در سرزمین جدید مشابه محل تولد خود بوده است . نکته جالب دیگر در این مقوله پیدایش بیماری ام اس در جزایر فارودر شمال اروپا بوده است .تاقبل از سال 1943در این جزایر سی هزار نفری که متعلق به دانمارک بوده است . هیچ موردی از بیماری ام اس وجود نداشت . پس از شروع جنگ جهانی دوم واشغال آن توسط سربازان انگلیسی در فاصله سالهای 1949-1943هفده مورد بیماری جدید شناخته شد وتا سال 1998نیز 54 مورد شناخته شده است.

 نقش فاکتور های ژنتیکی: وجود ام اس در چند عضو از یک فامیل امری شناخته شده است. در مطالعه ی دوقلوهایی که یکی از آنها بیماری ام اس را داشته اند دیده شده که در 34 درصد موارد در دوقلوها ی یکسان قل دیگری هم همین بیماری را داشته است . مطالعه ی شیوع ام اس در دوقلوها نقش وراثت را در این بیماری نشان می دهد . علیرغم این یافته ها هنوز هیچ الگوی وراثت مشخصی برای این بیماری یافت نشده است . لازم به ذکر است که همه ی بیماریهای که شیوع فامیلی دارند لزوما وراثتی نیستند واین شیوع فامیلی ممکن است صرفا بیانگر در معرض یک عامل مشترک محیطی بودن باشد به عنوان مثال فلج اطفال در اعضاء یک خانواده حدود 8 برابرنسبت به جمعیت های دیگر بیشتر دیده می شود.بیشترین زمان شروع اولین علایم بیماری در حدود 30سالگی است حدود 2/3درصد بیماران ام اس شروع بیماریشان بین 20تا 40سالگی است وبقیه موارد اکثرا قبل از 20سالگی است ودر تعداد کمی هم در سن با لا تر بروز می کند . شاید در بیمارانی که در سنین بالاتر تشخیص داده می شوند اولین علایم بیماری توسط بیمار فراموش شده باشد ویا اصولا از نظر بالینی آن قدر علایم پر سروصدا نبودند که بیمار به خاطر  بیاورد . ام اس در کودکان به ندرت اتفاق می افتد وفقط در 3درصد تا 4 درصد همه ی موارد بیماری در اولین دهه ی زندگی رخ می دهد .  شیوع ام اس در زنان 2تا 3 برابربیشتر از مردان است ولی اهمیت این امر هنوز روشن نیست شاید زنان نسبت به حالات التهابی وتغیرات در ایمنی بدن حساس تر هستند . رابطه بیماری ام اس با زندگی در شهر وشرایط اقتصادی واجتماعی ، اگر چه به نظر می رسد که بیماری ام اس در شهر نشینان بیشتر به چشم می خورد ولی در مطالعاتی که در اروپای شمالی ، کانادا وآمریکا  انجام شده است ، نتایج متفاوت بوده است وهنوز در این رابطه نمی توان دقیقا اظهار نظر کرد . عوامل متعدد دیگری مانند سابقه اعمال جراحی ، ضربه ها وتصادفات ، بی هوشی قبل از اعمال جراحی ، در معرض حیوانات خانگی بودن ، سابقه پر شدن دندان با آمالگام حاوی جیوه ، میزان در معرض نور خورشید بودن مورد بررسی قرار گرفته اند ولی نقش این عوامل در مطالعات مختلف کاملا یکسان نبوده است ( بلادی مقدم 1386) .

                                                                                                                                                                          1.Marshall Reeve

                                                                                                                                                                                  1.feest.feest

                                                                                                                                                                  2.positive psychology

1.schultz

                                                                                                                                                                                          2.gorg.H

                                                                                                                                                                                      1.seligman

1.MSAA

1.phares and Trull