از بادمجان بدانید | تغذیه سالم

بادمجان در کتب طب سنتی با اسمای مغذ، وغذ و درکتب فارسی قدیم به نام پاتنگان اومده و به انگلیسی Eggplant و به عربی بادمجان نامیده می شه، گیاهیه از خونواده solanaceae گیاه بادمجان یکساله (در مناطق معتدله و سرد) یا چند ساله (در مناطق گرم و استوایی)، علفی و دارای ساقه های پوشیده از کرکای ریزه که ارتفاع اون به ۷۰ سانتیمتر و یا بیشتر می رسه. برگا متناوب، به طول ۱۰-۱۸ سانتیمتره، با کرکای پنبه ای. گلا بنفش روشن. دارای کاسه ای با لوبای زیاد که درزمان دوران رسیدن میوه به رشد کامل خود می رسه. میوه سته بزرگ، بیضوی و بیشتر دراز به رنگ بنفش تیره و مشکی. دارای واریتهای زیادیه و به اشکال کشیده، قلمی، دُلمه ای یا کُرَایشون و به رنگای مختلفه. واریتۀ مشکی اون خوردنی بوده و بقیه واریتها بیشتر زینتی هستن (ارقام زرد، سبز و یا سفید). در واقع ابعاد و شکل ظاهری بادمجان در نژادهای جور واجور پرورش یافته فرق داره. سه تا از متداولترین واریتها که در ایران در سطح بزرگی کشت می شه عبارتند از: بادمجان قلمی، بادمجان معمولی یا آمریکایی و بادمجان دلمه ای.

شرایط کشت و افزایش

این گیاه بومی هندوستانه و قدمت اونو به ۱۵۰۰ سال قبل یعنی قرن پنجم میلادی تخمین زده می شه. قبل از اسلام به ایران وارد شده، چند سال پیش به اروپا آورده شد و در مناطق تقریباً گرم اروپا در فضای باز یا گلخانه کشت گردیده. الان در بیشتر کشورها و در مناطق جور واجور کاشته می شه. بادمجان حساس به سرماه پس واسه بیشترین حد برداشت باید این گیاه رو در نواحی گرمسیری و یا مناطقی که دارای تابستون طولانی هستن کاشت، ولی با کاشتن بذر بادمجان در نواحی سرد معتدل هم میشه به کشت این گیاه دست به کار شد. بادمجان رو در هر خاکی میشه کاشت، ولی بهترین زمین واسه کاشت این گیاه زمینای دارای شن و رس که PH اون کمتر از ۵/۶ نباشده. فقط دو عامل در انتخاب زمین در زراعت بادمجان مهمه یکی نمدار بودن خاک یا قدرت نگاهداری رطوبته و دیگری حاصلخیزی زیاد اون. با احتمال خیلی کمً به صورت خودرو پیدا میشه. زمان جمع آوری این گیاه تابستون تا پاییزه.

خواص بادمجان از دیدگاه طب سنتی

مقوی معده و بازکنندۀ انسداد و گرفتگیای مجاری عروق بوده، مصرف اون با سرکه قابض شکم و با روغن ملین طبعه. مسکن دردهای گرم، خوشبو کننده عرق و برطرف کننده بدبویی زیربغل و کنج ران بوده، پاشیدن دنباله های خشک بادمجان بر موضع بواسیر و بقیه امراض مقعده که با روغن بادام تلخ یا روغن بنفشه و یا بابونه چرب شده باشه خوبه شستشوی دست و پا باآب مشکی حاصل از خیساندن بادمجان واسه رفع و خشک کردن عرق دست و پا به درد بخور بوده و مصرف خاکستر بادمجان سوخته با سرکه به صورت خمیر، در پاک کردن زگیل مؤثره مالیدن تخم ساییده بادمجان رسیده و به طور کامل پخته شده، همراه با موم و روغن بر شقاق میان انگشتان پا و پاشنه پا بسیار موثر بوده و بر طرف کننده فوری این آسیب س.

از دیدگاه طب سنتی طبیعت بادمجان گرم وخشک در درجه دوم یا سومه و به دلیل غلبۀ خشکی باعث ایجاد سودا و مریضی سودایی می شه. پوست رو بدرنگ، مشکی و یا زرد می گردونه. بادمجان کوچیک (خام) باعث ایجاد لکه های مشکی صورت. سردرد و جوشای دهن می شه. وجود آلکالوئید سولاتین حتی مقادیرکم اون در معده های ضعیف ممکنه مشکلات مسمومیتی ضعیفی ایجاد کنه. مصرف زیاد و به تنهایی بادمجان امکان ایجاد درد پهلو، زهار، بواسیر و درد چشم سوداوی رو به دنبال داره. به خاطر همین پخت اون با گوشت و روغن و بعضی وقتا با سرکه یا آب انار ترش و شیرین پیشنهاد شده جهت دفع و یا کاهش مشکلات اون طبق گفته حکیمان طب سنتی بهتره بادمجان قبل از مصرف برش داده شده و تموم قسمتای اون نمک مالیده شه بعد ۲-۳ ساعت در آب سرد قرار داده شده تا آب مشکی یا زرد اون خارج شه و این تکرار شه تا دیگه آب سیاهی خارج نشه بعد بادمجانا رو به طور کامل شسته و با گوشت بره و بزغاله جوون یا مرغ جوون چاق و روغن گاو تازه طبخ کنن یا در روغن سرخ کرده و بپزن بعد با سرکه یا آب انار یا آب غوره که مصلح و دافع سده هستن تناول شه.

اثرات درمانی بادمجان در طب نوین

اثر بر سرطان: تحقیقات زیاد نشون داده که کلروفیل و مشتقات لیپوفیلیک شامل کلروفیل bو a، هم اینکه مشتقات محلول در آب شامل کلروفیلیدها، فئوفورپیدها، آنتوسیانینا (گروهی از ترکیبات فعال زیستی بسیار موثر)، ترکیبات فنولیک، با اعمال آنتی اکسیدانی و ضدجهش زایی، دوزهای غیرسمی گلیکوآلکالوئید سولانین و تعداد دیگری از گلیکوآلکالوئیدهای استروئیدی با جلوگیری از مهاجرت و جلو رفتن سلولای سرطانی، از راه القاء آپوپتوزیس نقش مهمی رو در روند درمان سرطان اجرا می کنن.

اثر بر قلب و عروق: طبق بررسیای به عمل اومده بخشای جور واجور بادمجان با داشتن خاصیت آنتی اکسیدانی در کنترل پر اکسیداسیون کلسترول LDL نقش داره. یا بررسی درون فردی هم مشخص شد که جوشونده بادمجان کلسترول کل، کلسترول LDL و لیپوپروتئین B رو به طور معنی داری کم کرد، پس مانع از تشکیل پلاک آترواسکلروز و انسداد عروق گشته و باعث پیشگیری و بهبود بیماریای قلبی عروقی می شه.

طیبه فرهانی کارشناس ارشد گیاه شناسی

زیبـاشــو دات کام

از بادمجان بدونین was last modified: نوامبر ۹th, 2013 by ملیکا بینا